Veel mkb-ondernemers vragen zich af hoe ze kunnen voldoen aan de groeiende vraag naar duurzaamheidsinformatie. En dat liefst  zonder overspoeld te raken door regels en administratie. De VSME-standaard biedt het antwoord. Deze vrijwillige, slimme vorm van ESG-rapportage voor het mkb helpt bedrijven om hun duurzaamheidsinspanningen duidelijk en efficiënt inzichtelijk te maken, zonder de zware lasten die de CSRD-rapportage met zich meebrengt.

Wat is de VSME-standaard?

VSME, wat staat voor Voluntary Sustainability Reporting for SMEs; is de standaard die in juli 2025 is aangenomen door de Europese Commissie. Het doel: een vereenvoudigd raamwerk aanbieden waarmee het mkb duurzaamheidsgegevens kan rapporteren op een manier die haalbaar, betrouwbaar en in lijn met Europese standaarden is.

De VSME standaard kent twee niveaus:

• Basismodule: deze module bevat 11 kernvereisten voor rapportage die de essentie van ESG bestrijken. Denk daarbij aan algemene bedrijfsinformatie, milieu-indicatoren zoals energieverbruik en uitstoot van broeikasgassen, sociale factoren zoals samenstelling van het personeelsbestand en arbeidsomstandigheden, en governance-thema’s waaronder anti-corruptiepraktijken. Deze indicatoren zijn gekozen omdat ze het vaakst worden opgevraagd door banken, investeerders en zakenpartners. Een basisrapport volgens de VSME-standaard kan dus aan het merendeel van de externe dataverzoeken voldoen.
• Uitgebreide module: Deze is optioneel en voegt 9 aanvullende rapportagevereisten toe voor mkb-bedrijven die verder willen gaan; ze behandelt bijvoorbeeld onderwerpen zoals transitieplannen, reductiedoelen en specifieke ESG-initiatieven. Deze module is bedoeld voor mkb-bedrijven met meer ambitie of mogelijkheden op het gebied van duurzaamheid die hun vooruitgang en leiderschap willen laten zien.

Waarom ESG-rapportage voor het mkb steeds belangrijker wordt

Hoewel de VSME-standaard vrijwillig is, groeit de druk vanuit de markt snel. ESG-rapportage in het mkb wordt steeds vaker een harde – al dan niet officiële – eis:

• Banken en investeerders kijken naar ESG-prestaties bij kredietaanvragen en financiering
• Bedrijven laten hun inkoop afhangen van de ESG-prestaties van hun leveranciers
• Consumenten verwachten transparantie over duurzaamheid in de toeleveringsketen
• Aanbestedingen en samenwerkingen worden vaker toegekend aan bedrijven die aantoonbaar duurzaam opereren
• Sollicitanten geen zijn steeds minder geneigd een baan aan te nemen bij een bedrijf dat niet maatschappelijk verantwoord is

Duurzaamheid in het mkb is geen modewoord, maar een voorwaarde om relevant en daarmee aantrekkelijk en concurrerend te blijven.

VSME versus CSRD

Waar zit nou de winst in het feit dat mkb’ers over ESG kunnen rapporteren aan de hand van VSME?  Die zit hem, heel kort door de bocht, in de enorme besparing op de workload. De CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) verplicht bedrijven tot uitgebreide rapportages volgens de ESRS-standaarden op meer dan 1.000 datapunten. Voor het mkb zou dit logischerwijs disproportioneel zijn. De VSME standaard daarentegen:

• bevat slechts 11 kernindicatoren (plus 9 optionele in de uitgebreide versie)
• vereist geen externe audit
• focust op interne processen in plaats van op volledige waardeketens
• is volledig afgestemd op de realiteit van kleinere ondernemingen.

Een ander belangrijk pluspunt van de VSME ten opzichte van CSRD is het ‘indien van toepassing’-principe:  bedrijven rapporteren alleen over onderwerpen die relevant zijn voor hun activiteiten. Dankzij de VSME wordt ESG-rapportage voor het mkb eindelijk haalbaar en proportioneel.

Duurzaamheidsrapportage: waar begin je?

Voor mkb-bedrijven is de grote vraag dus feitelijk niet waarom ze de VSME-standaard zouden moeten gebruiken, maar hoe ermee te beginnen. Goed nieuws is in dit verband dat VSME geen compliance-afdeling of dure consultants vereist. Rapporteren volgens VSME gaat volgens een eenvoudig, gestructureerd proces dat bij de realiteit van kleinere bedrijven aansluit.

Wij helpen je graag bij dat proces, aan de hand van de volgende stappen.

1. Creëer begrip

Train je medewerkers in wat VSME is en wat het omvat. Zelfs een korte interne sessie kan hen helpen begrijpen dat VSME draait om transparantie en kansen, niet om bureaucratie.

2. Kies je pakket

Beslis of je begint met het Duurzaamheids-snapshot, of met de Duurzaamheids-blueprint.

Het Duurzaamheids-snapshot bevat de volgende componenten:

• ESG-beoordeling o.b.v. VSME
• VSME-rapport
• Tips voor interne en externe communicatie
• CO2-calculator om scope 1- en 2-emissies in kaart te brengen

De Duurzaamheids-blueprint behelst een uitgebreider traject:

• ESG-beoordeling o.b.v. VSME
• ESG-beoordeling die aansluit bij raamwerken als SDG’s, GRI en CSRD
• Advies en verbetertips door ESG-consultant
• Duurzaamheidsverslag
• Communicatieplan voor interne en externe communicatie
• CO2-calculator om scope 1-, 2- en 3-emissies in kaart te brengen

3. Verzamel je data

Je hebt waarschijnlijk wel al wat op papier staan over emissies, energieverbruik, aantal medewerkers, gezondheids- en veiligheidspraktijken of bestaande certificeringen. Bekijk wat je al bijhoudt, verzamel aan de hand van onze checklist de overige vereiste data, en combineer alles tot de juiste input voor onze tool.

4. Voer je data in de Eevery-tool in

Samen met onze consultants voer je je gegevens in de Eevery-tool in, het platform dat wij gebruiken om de duurzaamheidsdata te loggen en te verwerken. De tool past automatisch het ‘indien van toepassing’-principe toe, en levert resultaten op die precies weergeven waar jouw bedrijf voor staat en wat het doet op duurzaamheidsgebied.

5. Stel je rapport op

Aan de hand van de resultaten uit de tool stelt Wisse Kommunikatie een maatrapport voor je op.  

Het is duidelijk, consistent en afgestemd op de juiste raamwerken voor  jouw organisatie, en daardoor direct herkenbaar als een betrouwbare rapportage. Het rapport kan dan ook zonder problemen gedeeld worden met banken, klanten, leveranciers, investeerders en partners.

6. Gebruik data om actie te ondernemen

Stop niet bij het rapport. Vertaal je bevindingen naar bedrijfsverbeteringen: stel reductiedoelen, pas intern beleid aan en stem de rapportage af op je bredere strategie. En andersom. Hier kan een tool zoals de CO₂ Calculator van Eevery een grote bijdrage leveren. Door de CO₂-voetafdruk van je bedrijf in detail te berekenen, helpt de tool je niet alleen om de juiste onderdelen van je VSME-rapportage in te vullen, maar ook om te identificeren waar je kunt verbeteren en vooruitgang kunt laten zien.

De rol van Wisse Kommunikatie en Eevery

Meten en rapporteren is slechts het begin. De vraag is hoe je ESG-data waardevol maakt voor je bedrijf. Daarin spelen Wisse Kommunikatie en Eevery een cruciale rol, door de twee pakketten voor ESG-consultancy voor het mkb:

• Duurzaamheids-snapshot: een ‘groene jaarrekening’. Een compacte ESG-rapportage op basis van de VSME-standaard die direct bruikbaar is bij onder andere aanbestedingen, B Corp-certificering en financieringsaanvragen en voorzien is van communicatietips.
• Duurzaamheids-blueprint: een ‘groen strategisch plan’. Deze blueprint biedt boven op het VSME-snapshot ook nog een ESG-assessment in lijn met frameworks als CSRD, GRI en SDG’s, inclusief verbeteradviezen en een communicatieplan.

Met deze aanpak gaat de ESG-rapportage voor het mkb van mogelijke verplichting naar een manier om vertrouwen te winnen, nieuwe klanten aan te trekken en natuurlijk om aan een betere wereld te werken. Met de begeleiding van Wisse Kommunikatie en Eevery verandert duurzaamheid van een mogelijke last in een zekere kans.

Benieuwd wat ESG-rapportage voor jou kan betekenen? Neem contact op via 026-4431523 of serge.beckers@wisse-worldcom.nl.