• nl
  • en
  • de
Crisis call: +31 (0)26 372 0871
Wisse Kommunikatie Wisse Kommunikatie
Crisis call: +31 (0)26 372 0871
Persberichten

  

Links: afwijkingen t.o.v. gemiddelde temperatuur in 2019. Rechts: afwijkingen t.o.v. oppervlaktetemperatuur in Europa, van 1981 tot 2010. Bron: ERA5. Credit: C3S/ECMWF

 

Copernicus Climate Change Service (C3S) heeft zijn European State of the Climate Report gepubliceerd, een uitgebreid rapport waarin C3S het klimaat in 2019 bespreekt.

Belangrijkste conclusies:
  • 2019 was het warmste jaar ooit gemeten in Europa
  • 11 van de 12 warmste jaren in Europa vallen in de 21e eeuw
  • Drie perioden van uitzonderlijk warm weer met recordtemperaturen werden waargenomen in februari, juni en juli
  • Langetermijnrapporten tonen opwarming aan in de afgelopen 4 decennia
  • Een van de natste novembers ooit gemeten had te kampen met een neerslagniveau dat 4 keer hoger lag dan normaal in West- en Zuid-Europa
  • Europese poolgebied is kouder dan de afgelopen jaren, maar door de hittegolven in de zomer smelt het ijs in Groenland in grotere hoeveelheden dan ooit tevoren
  • Hoeveelheid broeikasgassen neemt toe

De Copernicus Climate Change Service (C3S), namens de Europese Unie geïmplementeerd door het Europees Centrum voor Weersverwachtingen op Middellange Termijn, heeft een gedetailleerd rapport gepubliceerd waarin het ingaat op de stand van zaken op klimaatgebied in 2019. Met dit rapport wil Copernicus beleidsmakers en planners een beter beeld en betere beslisinstrumenten bieden op het gebied van klimaatverandering.

Het jaarrapport, dat dit jaar extra gedetailleerde gegevens bevat over de bronnen en de tijdspanne van de datasets, bevestigt dat 2019 het warmste jaar ooit was in Europa. Warme omstandigheden en zomerse hittegolven droegen bij aan de droogte in Midden-Europa, terwijl tegen het einde van het jaar zware regenval geconstateerd is in West- en Zuid-Europa. Desondanks lag de neerslag afgelopen jaar op het gehele continent rond het gemiddelde.

Afwijkingen in neerslag (mm) voor oktober tot december 2019 t.o.v. het gemiddelde voor oktober tot december in de referentieperiode 1981-2010. Bron: E-OBS. Credit: C3S/KNMI.

Wereldwijd laten klimaatindicatoren zien dat de gemiddelde temperatuur de afgelopen vijf jaar 1,1 °C boven die van het pre-industriële tijdperk lag en in heel Europa bijna 2,0 °C boven die van de tweede helft van de 19e eeuw. Het doel van het klimaatakkoord van Parijs van 2015, dat door 188 landen is geratificeerd, is om de stijging van de wereldwijde gemiddelde temperatuur ruim onder de 2,0 °C boven het pre-industriële niveau te houden en gezamenlijk de stijging tot 1,5 °C te beperken.

Enkele belangrijke indicatoren in het rapport laten zien hoe het klimaat op zowel Europees als mondiaal niveau verandert, en geven inzicht in de veranderingen op langere termijn. Daarom biedt het jaarlijkse European State of the Climate Report een belangrijke benchmark voor beleidsmakers en voor sectoren in heel Europa om maatregelen te nemen om de effecten van klimaatverandering tegen te gaan. De vrij toegankelijke, hoogwaardige data kan van belang zijn voor allerlei sectoren, waaronder landbouw, zorg, verzekeringen, gezondheid, veiligheid, toerisme en ruimtelijke ordening.

Carlo Buontempo, directeur van de Copernicus Climate Change Service (C3S): “Het is nu belangrijker dan ooit dat iedereen toegang heeft tot deze informatie, zodat we de gevolgen van klimaatverandering op lange termijn kunnen begrijpen en kunnen bepalen wat organisaties en individuen kunnen doen om de effecten ervan te verminderen. Een uitzonderlijk warm jaar maakt nog geen trend, maar aan de hand van de gedetailleerde informatie van onze operationele dienst, die veel verschillende aspecten van ons klimaat behelst, kunnen we in ieder geval meer te weten komen over de geconstateerde klimaatveranderingen.”

“Ons meest recente jaarrapport is samengesteld door C3S op basis van de vrij beschikbare  gegevens, met bijdragen van een groot aantal wetenschappelijke partners en medewerkers waaronder andere Copernicus-diensten. We zijn er trots op dat we deel uitmaken van dit netwerk en dat we nuttige klimaatinformatie hebben kunnen samenstellen op basis van onbewerkte gegevens en zo zeer waardevolle inzichten kunnen bieden aan alle sectoren van de samenleving, van beleidsmakers en bedrijfsleiders tot wetenschappers en individuen”, voegt hij eraan toe.

De resultaten van 2019 wijzen op een aanhoudende opwarmingstrend

Het European State of the Climate 2019-rapport bevestigt dat de duidelijke opwarmingstrend zich in heel Europa doorzet. Elf van de 12 warmste jaren hebben zich voorgedaan sinds het jaar 2000. Het jaar 2019 was het warmste jaar ooit voor Europa, op de voet gevolgd door 2014, 2015 en 2018. Bovendien waren alle seizoenen warmer dan gemiddeld en was de zomer de vierde warmste sinds 1979. In sommige delen van Europa lagen de zomertemperaturen wel 3 °C tot 4 °C hoger dan normaal. Intense hittegolven in juni en juli leidden ook tot recordtemperaturen in sommige Europese landen, waaronder Frankrijk en Duitsland.

Bovendien beïnvloedde de droge zomer de vegetatie op grote delen van het continent, hoewel in delen van West-Europa de vegetatie in de herfst weer terugkeerde naar de gebruikelijke staat, en deze aan het einde van het jaar werd getroffen door hevige regenval.

In het Europese poolgebied lagen de temperaturen weliswaar onder de hoge waarden van de afgelopen jaren, maar in 2019 was de luchttemperatuur in deze regio zowel boven zee als land 0,9 °C hoger dan gemiddeld in de referentieperiode van 1981 – 2010. De zomertemperaturen lagen dicht bij het gemiddelde, maar de korte hittegolf die continentaal Europa eind juli trof, trok naar het noorden, waardoor de temperatuurrecords in het noorden van Scandinavië werden gebroken en meer oppervlakte-ijs in Groenland smolt.

De concentratie van broeikasgassen neemt toe

In 2019 bleven de concentraties van kooldioxide (CO2) en methaan (CH4) stijgen volgens de European State of the Climate 2019. De wereldwijde netto-fluxen van broeikasgassen zoals kooldioxide, methaan en stikstofdioxide volgen een aanhoudend stijgende trend, een patroon dat de afgelopen decennia is ontstaan. Wetenschappers zeggen dat concentraties die zo hoog zijn als die in 2019 alleen miljoenen jaren terug in de geschiedenis te vinden zijn.

Relatieve afwijking van zonneschijnduur in 2019 t.o.v. de referentieperiode 1983-2012. Bron: EUMETSAT CM SAF. Credit: C3S/DWD/EUTMETSAT CM SAF.

Zonneschijnduur hoger dan sinds de jaren 80

Sinds de metingen begonnen in 1983 kende het jaar 2019 het grootste aantal zonuren, en eindigde daarmee net boven het vorige recordjaar 2015 – echter met enkele regionale verschillen. Dit wijst op een duidelijke stijgende trend van zonneschijnuren in de afgelopen 40 jaar over het hele continent. De hoge zonneschijnduur was het hele jaar door waarneembaar, onder andere door een benedengemiddelde bewolking gedurende de eerste zes maanden. Gebieden waar de zonneschijn het meest boven het gemiddeld lag, waren Spanje, delen van Frankrijk, Midden-Europa en het grootste deel van Oost-Europa.

Het rapport over de European State of the Climate 2019, dat is samengesteld door C3S op basis van een aantal databronnen en bijdragen van belangrijke spelers op het gebied van klimaatwetenschap, biedt een compleet overzicht van de jaarlijkse en seizoensgebonden omstandigheden in heel Europa en het Europese poolgebied in vergelijking met de langetermijngemiddelden. Het helpt beleidsmakers, planners, sectoren, bedrijven en particulieren maatregelen te nemen om het effect van klimaatverandering tegen te gaan.

Meer informatie is op te vragen via copernicus-press@ecmwf.int

De samenvatting van het rapport is op te halen via https://climate.copernicus.eu/european-state-of-the-climate

Additionele informatie voor media is te vinden op: https://climate.copernicus.eu/11-12-warmest-years-occurred-2000-according-copernicus-european-state-climate